(Ή αλλιώς: Πώς η Κύπρος «θεραπεύει» τις επικίνδυνες οικοδομές με μανικιούρ)

Αν τα κτίρια της Κύπρου που χτίστηκαν πριν το 1994 είχαν ανθρώπινη μορφή, θα ήταν μια γριά. Όχι μια συνηθισμένη γριά όμως. Μιλάμε για μια γριά με καρκίνο των οστών, που περπατά με το ζόρι, τρίζει σαν παλιό ντουλάπι, αλλά —και εδώ είναι το μαγικό— φοράει ρούχα Gucci. Και όχι απλώς τα φοράει· τα φοράει με αυτοπεποίθηση, σαν να είναι έτοιμη να περπατήσει στην πασαρέλα του Μιλάνου, ενώ από κάτω τα κόκαλα κάνουν ήχο κρακ-κρακ σαν να ανοίγεις παξιμάδι.

Αυτή η γριά είναι οι χιλιάδες οικοδομές της Κύπρου που χτίστηκαν πριν το 1994. Κτίρια που μεγάλωσαν μαζί μας, μας είδαν να πηγαίνουμε σχολείο, να παίζουμε μπάλα, να τρώμε σουβλάκια, και τώρα… μας βλέπουν από ψηλά, έτοιμα να μας έρθουν στο κεφάλι. Κυριολεκτικά.

Και κάπου εδώ μπαίνουν οι δημόσιες αρχές. Οι οποίες, αντί να πουν «Α, η γριά έχει καρκίνο των οστών, πρέπει να δούμε τι γίνεται», αποφασίζουν ότι το πρόβλημα λύνεται με… Gucci. Δηλαδή με ένα φρεσκάρισμα στην πρόσοψη, λίγο σοβά, λίγο μπογιά, άντε και μια κορδέλα για το καλό. Και μετά ανακοινώνουν με περηφάνια: «Η επικινδυνότητα έχει αρθεί.»

Πώς ακριβώς; Κανείς δεν ξέρει.
Με ποια μεθοδολογία; Δεν υπάρχει.
Με ποια κριτήρια; Άγνωστο.
Με ποια διαδικασία; Μυστήριο μεγαλύτερο κι από το πού πάει το νερό όταν εξαφανίζεται από το φρεάτιο.

Η Επικίνδυνη Οικοδομή: Το πιο σουρεαλιστικό escape room της Κύπρου

Στην Κύπρο, για να χαρακτηριστεί ένα κτίριο «επικίνδυνο», χρειάζεται… βασικά δεν χρειάζεται τίποτα συγκεκριμένο. Δεν υπάρχει πρότυπο, δεν υπάρχει manual, δεν υπάρχει καν μια λίστα τύπου «αν το κτίριο κάνει αυτά τα 5 πράγματα, τρέξε». Είναι σαν να παίζεις escape room χωρίς γρίφους: μπαίνεις, κοιτάς, λες «ε, εντάξει, κάτι δεν μου αρέσει» και βάζεις μια ταμπέλα.

Και μετά; Μετά αρχίζει το καλύτερο: πώς αφαιρείται η επικινδυνότητα;

Εδώ η φαντασία ξεπερνά κάθε όριο. Δεν υπάρχει διαδικασία, δεν υπάρχει έλεγχος, δεν υπάρχει καν η απαίτηση να εξεταστεί η στατική επάρκεια. Αρκεί να γίνει μια επιφανειακή επιδιόρθωση, να μπει λίγη μπογιά, να πέσει λίγο σοβατεπί, και ξαφνικά η γριά —που πριν είχε καρκίνο των οστών— θεωρείται ότι «έγινε καλά».

Είναι σαν να πηγαίνεις στον γιατρό με κάταγμα και να σου λέει: «Βάλε ένα ωραίο πουκάμισο, θα νιώσεις καλύτερα.»

Η Γριά και τα Gucci: Μια ιστορία αισθητικής, όχι υγείας

Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα κτίρια πριν το 1994 έχουν σοβαρά δομικά προβλήματα. Χτίστηκαν με παλιούς κανονισμούς, με υλικά που σήμερα θα θεωρούνταν borderline επικίνδυνα, και με προδιαγραφές που δεν είχαν καμία σχέση με σεισμική αντοχή. Είναι σαν να έχεις ένα αυτοκίνητο του 1970 και να του λες να περάσει crash test του 2026.

Αλλά αντί να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα, τι κάνουμε;
Βγάλε τα παλιά ρούχα και βάλε Gucci.

> Το μπαλκόνι κρέμεται; Βάψε το.

> Η πλάκα έχει ρωγμές; Βάλε στόκο.

> Το κτίριο έχει καθίζηση; Βάλε μια ωραία πινακίδα «ΠΩΛΕΙΤΑΙ».

> Η κολώνα έχει διαβρωθεί; Κάλυψε την με γυψοσανίδα, κανείς δεν θα το δει.

Και κάπως έτσι, η γριά συνεχίζει να κυκλοφορεί με τα Gucci της, ενώ από κάτω τα κόκαλα τρίβονται μεταξύ τους μέχρι να γίνουν σκόνη.

Το Μεγαλύτερο Μυστικό: Δεν Θέλουμε να Ξέρουμε

Η αλήθεια είναι ότι αν αύριο το πρωί η Κύπρος αποφάσιζε να εφαρμόσει πραγματική, επιστημονική, τεκμηριωμένη μεθοδολογία για τις επικίνδυνες οικοδομές, θα είχαμε πρόβλημα. Γιατί ξαφνικά θα ανακαλύπταμε ότι:

> Πολλά κτίρια δεν είναι απλώς επικίνδυνα, είναι πολύ επικίνδυνα.

> Άλλα δεν θα έπρεπε να κατοικούνται εδώ και 20 χρόνια.

> Και μερικά θα έπρεπε να κατεδαφιστούν πριν καν ολοκληρωθεί η κατασκευή τους.

Και τότε τι θα κάναμε;
Θα έπρεπε να παραδεχτούμε ότι η γριά δεν χρειάζεται Gucci.
Χρειάζεται γιατρό.
Και θεραπεία.
Και ίσως και νέο σκελετό.

Αλλά αυτά κοστίζουν.
Ενώ το Gucci… είναι πιο φτηνό.
Και πιο φωτογενές.

Το Τελικό Συμπέρασμα: Η Γριά Δεν Φταίει — Εμείς Φταίμε

Τα κτίρια πριν το 1994 δεν έχουν καμία ευθύνη. Έκαναν ό,τι μπορούσαν με τα υλικά και τις γνώσεις της εποχής. Η ευθύνη είναι δική μας, που επιμένουμε να τα αντιμετωπίζουμε σαν να είναι μοντέλα σε fashion show, ενώ στην πραγματικότητα χρειάζονται ορθοπεδικό, όχι στυλίστα.

Αν συνεχίσουμε έτσι, η γριά κάποια στιγμή θα καταρρεύσει. Και τότε δεν θα φταίει ούτε ο καρκίνος των οστών, ούτε τα Gucci. Θα φταίει ότι εμείς επιλέξαμε να την ντύσουμε, αντί να τη θεραπεύσουμε.

Μέχρι τότε, όμως, συνεχίζουμε.
Με μπογιές, σοβάδες, κορδέλες και ανακοινώσεις.
Και η γριά, με τα Gucci της, περπατάει στους δρόμους της Κύπρου, τρίζει, βήχει, αλλά χαμογελάει.
Γιατί ξέρει ότι κανείς δεν θα την εξετάσει στα σοβαρά.

Και γιατί, στο τέλος της ημέρας, στην Κύπρο…η αισθητική πάντα νικά τη στατική.

= = = = = = = = = =

Υ.Γ 1: Αιωνία η μνήμη στα θύματα της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στη Γερμασόγεια στις 11 Απριλίου 2026, την Κολομβιανή Leonela Alemán Morales και τον Νιγηριανό Dex, και σε όλα τα θύματα των καταρρεύσεων που έπονται.

Υ.Γ 2: Η κατάρρευση της οροφής του πλήρως ανακαινισμένου Δημοτικού Θεάτρου Λευκωσίας στις 11 Ιουνίου 2008, με τις νέες DELUXE θέσεις για το κοινό και το νέο DOLBY SURROUND ηχοσύστημα, ταιριάζει γάντι στο ρητό της φωτογραφίας ″Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΠΑΝΤΑ ΝΙΚΑ ΤΗ ΣΤΑΤΙΚΗ″.

Υ.Γ 3: Εάν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης νομίζουν ότι θα πετύχουν με το να αγοράζουν υπηρεσίες από ιδιώτες Πολιτικούς Μηχανικούς Μελετητές για αξιολόγηση κτιρίων με αμοιβές που θυμίζουν ΤΙΜΕΣ ΙΣΩΠΕΔΩΣΗΣ, τότε καλύτερα να αφήσουμε την γριά στην ησυχία της.

Υ.Γ 4: Η κατάσταση θυμίζει: (α) Την ορχήστρα του Τιτανικού που έπαιζε ανέμελα λίγο πριν την πρόσκρουση με το παγόβουνο το 1912, (β) Την θρυλική φράση του Τσίπρα «Εμείς θα βαράμε το νταούλι και οι αγορές θα χορεύουν» λίγο πριν τον χορέψουν οι αγορές και υπογράψει νέα μνημόνια το 2015 και (γ) Την εξίσου θρυλική ατάκα του Παπανδρέου «Λεφτά υπάρχουν» λίγο πριν μπει σε πολυετή κρίση η Ελλάδα το 2009.